سلولهای پروکاریوت
صادق بهداد
|
| سلولهایی که فاقد دیوار سلولی هستند "پروکاریوت" نامیده میشوند، که در زبان یونانی به معنای "پیش از هسته" میباشد. اگر یکی از این سلولها را زیر میکروسکوپ نگاه کنیم، تعداد اندامهای مشخصی که در درون سلول دیده میشود، اندک است. سلولهای خانواده مونرا از قبیل باکتریها و سیانوباکتریها در این گروه قرار میگیرند. پروکاریوتها تفاوتهای عمده ای با یوکاریوتها دارند. هسته آنها غشا ندارد و اطلاعات ژنتیکی آنها در یک حلقه دایره ای به نام "پلاسمید" قرار دارد، و به صورت DNA کروموزومی نیست. سلول باکتریها بسیار کوچک است. قطر آنها 1 الی 2 میکرومتر و طول آنها 10 میکرون است، یعنی چیزی در حد میتوکندری یک سلول حیوانی. پروکاریوتها به سه دسته میله ای، کروی و مارپیچی (حلزونی) تقسیم میشوند. تولید مثل آنها نیز بر خلاف یوکاریوتها دارای مراحل پیچیده نیست. برای همین مکانیسم تولید مثل آنها را "تقسیم دوتایی" مینامند. باکتریها کارهای مهمی را روی کره ما بر عهده دارند. آنها در تجزیه، تخمیر و حتی هضم مواد غذایی در بدن ما نقش دارند. علاوه بر این، باکتریها در بسیاری از چرخه های غذایی روی زمین نیز موثرند، مثلا تثبیت نیتروژن توسط باکتری هایی انجام میشود که در ریشه گیاه زندگی میکنند. این باکتریها نیتروژن را پس از طی مراحلی به مواد قابل مصرف برای گیاه تبدیل میکنند. بر خلاف سلول هایی یوکاریوت، پریوکاریوتها برای متابولیسم به اکسیژن نیاز ندارند. روش های متابولیسم پروکاریوتها مختلف است؛ حتی برخی از آنها از سولفور به جای اکسیژن استفاده میکنند. |
