آرشیو ...

همه چیزهایی که برق می‌زنند: باور غلط : نقاط نورانی که در آسمان شب دیده می‌شود، ستارگان هستند.
باور درست : به جز ستارگان، اجرام دیگری نیز در آسمان شب وجود دارد که ما می‌توانیم با چشمان غیرمسلح آنها را ببنیم.

سفینه ام زخم شده!: ساخت سفینه کار بسیار دشواری است. سفینه از سوار کردن قطعات بسیار دقیق با مهندسی فوق‌العاده پیشرفته ساخته می‌شود. اما اگر زمانی که سفینه در مدار قرار می‌گیرد قسمتی از آن شکسته شود و یا آسیب ببیند مهندسین عملاً به آن دسترسی ندارند. اما آیا سفینه می‌تواند خود را ترمیم کند؟

ستاره های تنها: سال‌های زیادی است که ستاره‌شناسان تصور می‌کردند که اکثر ستاره‌های درخشان در سیستم‌های دو یا چندتایی وجود دارند و تعداد ستار‌گان تنها بسیار کمتر می‌باشد. اما مطالعات اخیر انجام شده توسط Charles Lada از هاردوارد نشان می‌دهد که در حقیقت اکثر ستارگان کهکشان ما تنها هستند.

شکار دنباله دارها: وقتی فضاپیمای "رزتا" در سال 1393 پس از سفری ده ساله به هسته‌ی دنباله‌داری به ابعاد 5*3 کیلومتر برسد، کاوشگر سطح‌نشینی را به سوی آن خواهد فرستاد تا بشر اطلاعات مستقیم از سطح هسته یک دنباله‌دار به دست آورد.

چطور شهابسنگ پیدا کنیم؟: تصورش را بکنید، در حال قدم زدن غرق در افکار خود و خسته از ناهمواری راه، سنگ‌ها را به این سو و آن سو پرتاب می‌کنید. شاید آن سنگ به ظاهر بی‌ارزش، گوهری باشد گران‌بها که خود را به شما رسانیده است.

ما هم درخورشید شناسی سهمی داریم!: پژوهشگران مرکز تحقیقات نجوم و اخترفیزیک مراغه در ساخت و بهره‌برداری یکی از تلسکوپ‌های ویژه‌ی ماهواره‌ی خورشیدشناسی «کروناس ـ فوتون» با سازمان فضایی روسیه و چندین کشور اروپایی همکاری می‌کنند.

ماموریت آپولو: باور غلط : کل ماجرای ماموریت آپولو به ماه دروغ بوده است.
باور درست : چه طور چنین چیزی ممکن است؟ خیلی ساده، ممکن نیست.

صخره‌های سرگردان: اینجا انگار سیاره‌ای گم شده است. بر اساس نظریه باید بین مریخ و مشتری سیاره‌ای در مدار باشد. تا کنون سیاره‌ای در آن جا یافته نشده است. اما در عوض تعداد بسیار زیادی اجرام خرد وجود دارد که به نام‌های سیارات خرد، سیارات صغار و سیارک‌ها موسوم‌اند.

مأموریت‌ به‌ مریخ‌ در یوتا: «یوتا» یکی‌ از ایالات ‌صحرایی‌ آمریکاست‌، همان‌ جایی‌ که‌ بارها بمب‌های‌ اتمی‌ و هیدروژنی‌ در آنجا ‌ امتحان‌ شده‌ است‌. دانمشندان «ناسا» منطقه‌ای‌ در این‌ صحرا را به‌ شکل‌ «مریخ‌» در آورده‌اند و شش دانشمند شب‌ و روز در آنجا به‌ تحقیق‌ می‌پردازند.

تلسکوپ: باور غلط : مشخصه‌ی تلسکوپ خوب این است که فاصله‌های دورتری را نشون دهد.
 

آتش‌ بازی کهکشان‌ها: چندین دهه اخترشناسانی که تلسکوپ‌شان را به سوی کهکشهان عجیب و نامتعارف IC1182 در خوشه‌ی کهکشان‌های جاثی (هرکول) نشانه می‌رفتند، خیال می‌کردند به کهکشانی تک اما غیرمعمول می‌نگرند.

پرنده باستانی: زمانی که به تاریخ چندین هزار ساله بشر می‌نگریم، به این نکته پی می‌بریم که دانسته‌های ما از گذشته بسیار اندک است.

چشمک: باور غلط : ستارگان چشمک می‌زنند.
باور صحیح : چشمک زدن ستاره یا کم و زیاد شدن نور ستاره در واقع به خود ستاره مربوط نمی‌شود، بلکه عامل آن جو کره‌ی زمین است.
 

درخشندگی ستارگان: خورشید نزدیک‌ترین ستاره به ماست که هر روز صبح شاهد طلوعش هستیم. شاید خیلی‌ها فکر کنند که خورشید پرنورترین ستاره است و از این روشن‌تر و پرنورتر دیگه ستاره‌ای نداریم.

یک مسابقه جهانی: سازمان هوانوردی و فضایی آمریکا "ناسا" برای افرادی که بتوانند نخستین دستگاه استخراج اکسیژن از خاک کره‌ی ماه را تولید کنند، جایزه تعیین کرده است.

فضای بین کهکشان ها: مدت‌ها ستاره‌شناسان بر این باور بودند که فضای بین کهکشان‌ها خالی است، اما اکنون شواهدی دال بر وجود لایه‌ی نازک ماده بین آنها در دست است. جای تعجب می‌بود اگر ماده‌ای بین کهکشان‌ها وجود نمی‌داشت، زیرا که کهکشان‌ها از ابرهای عظیم گاز به وجود آمده‌اند و مقداری از آنها بایستی باقی مانده باشند.

تولد ستاره ها: سرگذشت یک ستاره اگر چه در حال حاضر منطقی و کامل به نظر می‌رسد، ولی ممکن است با انجام تحقیقات بیش‌تر, قسمت‌هایی از آن تغییر کند. زندگی یک ستاره را می‌توان به شش دوره تقسیم کرد :

ما در مرکز جهان هستیم!!: باور غلط : ما در مرکز جهان هستیم!!
باور درست : هر بار که ما خودمان را در موقعیت مهمی در جهان فرض کرده‌ایم به خطا رفته‌ایم.

بلوغ: در جسمی به جرم خورشید، که چندین هزار بار پرجرم‌تر از زمین است، نیروی رو به درون گرانش شدت بسیار زیادی دارد. برای مثال، نیروی گرانشی در سطح خورشید سی‌ بار بیش‌تر از نیرویی است که در روی زمین تحمل می‌کنیم. در مورد ستارگان دیگر نیز تقریباً چنین است.

فضاپیمای افق‌های نو: فضاپیمای افق‌های نو یا NewHorizons در ساعت ۲۲:۳۰پنجشنبه 29 دی 1384 به وقت ایران، سفر دراز خود را به سوی دورترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسی آغاز کرد.

پاد ماده، سوخت جدید ما؟: بسیاری از سفینه‌ها در داستان‌های علمی ـ تخیلی از پادماده به عنوان سوخت استفاده می‌کردند زیرا پادماده قوی‌ترین سوخت شناخته شده در طبیعت است. در حالی که برای سفر از زمین به مریخ چند تن سوخت شیمیایی لازم است, تنها چند میلی‌گرم از پادماده می‌تواند ما را به مقصد برساند.

آیا در ماه آب وجود دارد؟: باور غلط : آیا در ماه آب وجود دارد؟
باور درست : خیر, این طور نیست.

ستاره‌ها در بستر مرگ: ستاره, بعد از طی کردن بیش‌تر عمر خود در حالت بلوغ, مرحله‌ی نهایی نورافشانی خود را به صورت غول سرخ آغاز می‌کند. دلیل این نام‌گذاری این است که ستاره در این مرحله سردتر می‌شود و از این رو به رنگ قرمز در می‌آید. و هم چنین اندازه‌ی آن به طور قابل ملاحظه‌ای بزرگ‌تر می‌شود.

گرفت ها: هنوز دید و باز دیدهای سال نو به پایان نرسیده بود که کوله پشتی به پشت و تلسکوپ به دست و دوربین به گردن راهی مرز بازرگان و از آنجا راهی آنتالیا (ترکیه) و سیده(خط مرکزی گرفت) شدیم.

زمینی دیگر: سیارات شبیه به زمین در اطراف سایر ستاره‌ها، دوردست‌تر از آن هستند که امکان اعزام فضاپیما به آنها وجود داشته باشد. با این حال دانشمندان می‌توانند در مورد وجود آثار زندگی در آنها تحقیق کنند.

درخشان ترین ستاره: باور غلط : خورشید درخشان‌ترین ستاره‌ی جهان است!
باور درست : خورشید در میان لیست درخشان‌ترین ستارگان اصلاً جایی ندارد!
 

انفجار ابرنواختری: بعد از مرحله‌ی غول سرخ، ستارگان بر حسب جرمی که دارند سرنوشت‌های متفاوتی در پیش روی خود خواهند داشت. این هفته به بررسی وضعیت ستارگان بسیار پرجرم می‌پردازیم و می‌بینیم که این ستارگان بعد از غول سرخ چه مراحلی را تا پایان عمرشان طی خواهند کرد. منظور ما از ستارگان پرجرم ستارگانی هستند که جرم آن‌ها 20 برابر تا 100 برابر جرم خورشید باشد.

آسمان و هنر عکاسی: عکاسی تنها هنری است که مورد استناد قرار می‌گیرد و از آن در کارهای علمی، خبری و ... استفاده می‌شود.

ستاره‌های سنگین: هنگامی که ستاره‌ی پرجرمی (8 تا 20 برابر جرم خورشید) به شکل ابرنواختر منفجر می‌شود، به احتمال زیاد هسته‌اش سالم می‌ماند. اگر هسته‌ی ستاره بین 4/1 تا 3 برابر جرم خورشیدی باشد، ستاره تبدیل به یک سحابی بازمانده ابرنواختری و یک ستاره‌ی نوترونی می‌شود.

زندگی جهانی با یک ستاره: ماموریت رصدخانه‌ی فضایی خورشیدی ناسا و سازمان فضایی اروپا (SOHO) که سال‌ها به طول انجامیده، تا دسامبر سال ۲۰۰۹ تمدید شد. این سفینه که دوربین‌ها و ابزارهای نجومی بسیار دقیق و پیشرفته در آن قرار دارند، در سال ۱۹۹۵ در مدار قرار گرفت و از آن زمان تا به حال مشغول بررسی و جمع‌آوری اطلاعات در خصوص خورشید و خواص و اثرات آن است.

سیب‌زمینی‌های فضایی: باور غلط : قمرهای سیارات منظومه‌ی شمسی کروی شکل هستند!
باور درست: قمرهای سیارات به هر شکلی که فکر می‌کنید، می‌توانند باشند.

کوتوله‌های آسمانی: در هفته‌های قبل دیدیم که ستاره‌‌های بسیار پرجرم و ستاره‌های پرجرم چگونه زندگی خود را به پایان می‌رسانند. این هفته می‌خواهیم با هم به مراحل پایانی زندگی ستاره‌هایی با جرم متوسط بپردازیم.

آرزوی بر باد رفته: باور غلط : آن گاه که ضربه‌های تیشه‌ی زندگی را بر ریشه‌ی آرزوهایت حس می‌کنی، به خاطر بیاور که زیبایی شهاب‌ها از شکستن قلب ستارگان است!

بالاتر از جو: ماهواره‌ی TIMED که در سال 2001 به فضا پرتاب شد، توانسته است در طول این شش سال اطلاعات بسیار ارزشمندی را از مرزهای خارجی جو زمین جمع‌آوری کند.

سومین زن فضانورد، 18 ژوئن 1983 (مطابق با 28 خرداد 1362): هنگامی که سالی راید، سوار بر شاتل فضایی «چلنجر» در سال 1983 به فضا پرتاب شد، اولین زن آمریکایی محسوب می‌شد که به یک سفر می‌رفت. با این سفر 6 روزه، سالی راید سومین زن تاریخ بود که به فضا پا می‌گذاشت.

آیا فاجعه‌ای در راه است؟!: در یکم فوریه‌ی سال 2003، شاتل کلمبیا با پشت سرگذاشتن 28 مأموریت فضایی، در طول 22 سال، در پایان مأموریتی 16 روزه، 21 دقیقه پیش از فرود در مرکز فضایی فلوریدا، بر اثر بروز نقص فنی در بال چپ، بر فراز ایالت تگزاس متلاشی شد. هفت سرنشین این فضاپیما (دو زن و پنج مرد) در این حادثه‌ی دلخراش جان باختند.
 

ستاره‌های سفید: باور غلط : کوتوله‌های سفید، ستاره‌هایی سفید رنگ هستند.
باور درست : رنگ‌های تقریباً 500 کوتوله‌ی سفید اندازه‌گیری شده است. این رنگ‌ها، گستره‌ای از قرمز تا زرد را نشان می‌دهند.

بانوی اخترشناس (درگذشت : 28 ژوئن 1889 میلادی برابر 7 تیر 1268 شمسی): ماریا میشل اولین زنی بود که در آمریکا به تدریس نجوم پرداخته است. وی که در 1 آگوست سال 1818 میلادی به دنیا آمده بود، در تاریخ 28 ژوئن 1889 میلادی بعد از گذشت 71 سال درگذشت.

عکاسی و آسمان شب: عکاسی از آسمان شب و پدیده های آن، که گاه با چشم هم قابل مشاهده نیستند، گرچه احتیاج به دانستن اصول اولیه عکاسی دارد، اما تکنیک های خاص خود را نیز دارد. عکاسی از سوژه های آسمان شب به دلیل اینکه نور بسیار کمی از آنها به ما می‌رسد، احتیاج به شرایط خاصی دارند.

الماس‌های کم جرم: پایان کار ستاره‌های کم‌جرم بسیار آرام است، نه انفجاری و نه رمبشی. یک مرگ آرام و باوقار در انتظار ستارگان کم جرم است.

آپولو 15: «آپولوـ15» نهمین ماموریت سرنشین‌دار آپولوهای آمریکایی برای سفر به ماه بود و چهارمین سفینه‌ی فضایی بود که بر روی ماه فرود موفقیت‌آمیز داشت.

روبات‌های مریخی: ممکن است روزی سیاره‌ی سرخ دسته‌هایی از روبات‌های به اندازه‌ی توپ تنیس را مشاهده کند که در جستجوی حیات به درون غارهای زیرزمینی می‌روند.

ارباب حلقه‌ها: اخترشناسان قرن‌ها فکر می‌کردند که حلقه‌ها قمرهای سیاره‌اند، در سال 1658، اخترشناس هلندی، کریستیان هویگنس تشخیص داد که ساختارهای اطراف زحل، حلقه هستند. در سال‌های بعد، که استفاده از تلسکوپ‌های قوی‌تر امکان‌پذیر شد، اخترشناسان به تعداد حلقه‌های بیشتری در پیرامون زحل پی بردند.

ترافیک سفرهای فضایی: این روزها بازار فرستادن کاوشگر به ماه بسیار داغ است. بعد از چاندرایان (Chandrayaan) هندی، چانگِ (Chang'e) چینی و کاشف مداری ماه ناسا (Lunar Reconnaissance Orbiter)، آژانس فضایی ژاپن نیز اعلام کرد که به زودی کاوشگری به نام سلن (SELENE) را راهی ماه خواهد کرد تا به بررسی و کاوش تنها قمر زمین بپردازد.

ثانیه‌ صفر!: چگونگی پیدایش جهان از سوال‌هایی بوده که همیشه فکر انسان را مشغول کرده است. در علم نجوم تئوری‌های مختلفی در مورد پیدایش جهان وجود دارد که بیگ بنگ یا مهبانگ مورد قبول‌ترین آن می‌باشد.